Degelijke lichtheid rond het einde
Laat ik de
titel en ondertitel er bij wijze van zure appel maar meteen in kletsen: ‘Tumult
bij de uitgang – Lijden, lachen en denken rond het graf’. En denk je nu ‘oeps,
een boek over de dood’, laat ik je dan geruststellen. Tuurlijk, het ís een boek
over de dood, maar wel van de hand van verpleeghuisarts Bert Keizer. Hij houdt
de zaken hanteerbaar, verwoordt het thema zo licht mogelijk. En eerlijk is
eerlijk: heb/had je kanker, dan wordt je dood toch een iets actueler thema.
Toch!?
Even wat flarden uit de flaptekst. Keizer poogt ’zo getrouw mogelijk verslag te doen van wat we allemaal denken, hopen, vrezen, overwegen en idioot vinden rond de sterfelijkheid van de mens’. Hij put daarbij uit een inmiddels overdadige bron want ‘in zijn werk als verpleeghuisarts ontmoet hij dagelijks patiënten, collega’s, filosofen, verpleegkundigen, schrijvers, dichters, doodgravers, warhoofden, predikers, wijzen en een enkele schurk’. En dat werk doet-ie al enige decennia.
Humor en
menselijkheid staan centraal in ‘Tumult bij de uitgang’ waarbij Keizer zich
afzet tegen ‘allerlei praatjesmakers die menen de wijsheid in pacht te hebben’.
En dan doelt hij op ‘artsen die ‘biochemisch ravotten’ met terminale patiënten,
maar ook zalvers en zwevers die ons met’ kleuterachtige onzin’ een rad voor
ogen draaien’. Spreekt mij zeer aan.
Openingszinnen
van het eerste stukje: “Sterven wordt overdreven, in allerlei opzichten.
Allereerst wordt de moeilijkheidsgraad zwaar overschat… “. Mij heb je dan: humorvolle
lichtheid met de voeten aan de grond; In elk geval weet je nu een beetje wat je
kunt verwachten.
En om de
verwachtingen nog wat verder in te kleuren: 250 pagina’s, goed voor 52
stukjes over de dood of de fase er vlak voor. Ook kanker? Ja/Nee. Op weg naar
de dood doet dat er weinig toe, denk ik. En ben je nog een (vermeend) eind verwijderd
van de dood? Dan is het een groot genoegen enigszins vertrouwd te raken met dat
wat we doorgaans als het zwaarst inschatten. Nou, en als dat dan op zo’n
lichte, onderhoudende manier kan … .
Bert Keizer:
Tumult bij de uitgang
ISBN 978 90 477 0600 7

Helaas was sterven voor mijn man zonder overdrijving heel zwaar. En daardoor voor ons, naasten. Dus die lichte openingszin geldt zeker niet in het algemeen.
BeantwoordenVerwijderenBeste Maria,
VerwijderenDat begrijp ik goed en dat is enorm jammer. In de stukken na die openingszin gaat Keizer ook niet klakkeloos uit van een altijd makkelijke dood; hij erkent absoluut de ernst van het thema. Ik ga ook niet ongenuanceerd uit van gemak en lichtheid, ook zeker niet na de trip die ik vorige week maakte in het kader van een onderzoek van het VUmc. Ik zag en ervoer dat ik na zes ongeneeslijk ziek zijn veel meer moeite heb afscheid te nemen van mij zeer dierbaren. En dat zal ongetwijfeld ook gelden voor activiteiten en belevenissen.
Wat Keizer volgens mij probeert, is (afgaan op) de dood zo hanteerbaar mogelijk maken. Zo lees ik boek. En de lichte toon doet mij dan goed, zonder de pijn en angst in mij te negeren.