Mallemolen - Boektip 30*

Buiten’dood’gewoon verhaal

Van de omslag van Martelmeeuw een ‘dood’gewoon verhaal: “… is ook een open en ontroerend verhaal over kanker, behandeling, mantelzorg, euthanasie en afscheid”. Ook. Ook, want bovenal zou het – ook weer volgens de omslag – “een adembenemend mooi boek over de liefde” zijn.

Lost Mantelmeeuw al die beloftes in? JA! Ja, plus onzekerheid, dilemma’s, emoties, vragen, twijfel en keuzes. Is het daardoor een ‘zwaar’ boek? Nee, lichter dan je zou denken/vrezen.

Mantelmeeuw is het relaas van Thérèse Laurant (46), later Van Altena-Laurant, vrouw van Ferdinand (69). Zij danseres/choreografe; hij oprichter van een dansgezelschap. Hij was moe, had weinig eetlust en vreemde koortsen. Wat leek op een infectie na een heftige vakantie op Sri Lanka blijkt darmkanker te zijn. Uitgezaaid.

Nog voor dat vonnis is uitgesproken heeft Thérèse je al gevangen. Klemvast. Met mooie beelden in zeer verzorgd, humorvol proza. “Het ruikt zoals een ziekenhuis op dit soort afdelingen ruikt: naar ontsmettingsmiddel, naar diarree, vergankelijkheid en naar verdriet. Ik heb nooit geweten dat verdriet een eigen geur heeft.” En dan ben je nog pas op bladzijde 9.  En even verderop, vlak voor het gesprek waarvan ze weten dat dan een ernstig vonnis zal worden uitgesproken: “De ontwerper van de gladde beukenhouten stoelen in de spreekkamer mag veel voor ogen gehad hebben bij het tekenen van de designstoelen, zitcomfort was zeker geen eerste vereiste. …. we blijven uit de stoelen glijden en moeten steeds gaan verzitten. Het ziet eruit alsof we onrustig zijn.” Mij heb je dan. Overigens, het boek speelt zich grotendeels buiten het ziekenhuis af.

Het loopt met Ferdinand niet goed af, dat weet je al van de flaptekst. Daar stond immers ‘euthanasie’(Ferdinand is er al vanaf het begin mee bezig) en ‘afscheid’. En tóch … en tóch sleept Thérèse je ademloos en nieuwsgierig mee. Mee door de resterende 166 pagina’s, langs 17 maanden ziekte, een flashback naar Sri Lanka plus 8 maanden leven na de dood. Veel is herkenbaar. En het is pakkend, aangrijpend, open en echt. En vaak licht. “Ik kan huilen met snikken, ik kan huilen met gesnotter, maar dit is een vorm van geluidloos huilen, alsof je uien snijdt. Het zijn tranen die van heel diep lijken te komen. Ze vallen echt, pets, pets, zwarte vlekken op het witte beddengoed. Ik moet misschien maar waterproof mascara gaan aanschaffen. Of me voorbereiden op een mascaraloos tijdperk.”     

Simpele conclusie: Ferdinands mantelmeeuw vertelt misschien een ‘dood’gewoon verhaal, maar ze heeft dat wel buitengewoon opgeschreven. 

Thérèse van Altena-Laurant: Mantelmeeuw – een ‘dood’gewoon verhaal
ISBN 978 90 812224 1 9

* Voor Carma – Centrum voor leven met en na kanker schrijf ik (vrijwel) elke maand een boektip. Een aantal alinea’s over een boek waar ik tegenaan liep. Ik probeer aan te geven waarom het boek mij raakte en geef aan waarom mensen geraakt door kanker er wat aan kunnen hebben. Dat kan nadrukkelijk óók gewoon plezier zijn, zoals ik dat beleef aan het lezen voor en schrijven van deze stukjes.

Mallemolen 574

Eerst maar even een appje eruit gooien naar R..
Antwoord op haar foto met als onderschrift:  
Goedemorgen, mooier kan
ik het niet maken ... grijs en
windy, gelukkig niet koud. 🤗    

Daarop kon ik - met inmiddels een autoritje Monster -} ziekenhuis Den Haag -} Monster achter de kiezen - gepast opgewekt reageren. En nou is het wel goed om te vermelden dat het doel in het ziekenhuis de viermaandelijkse ontmoeting met de oncoloog was. Inderdaad, niet echt een vrijblijvende samenkomst. We kregen weer een globale update over de rust/onrust op het gebied van de snertcellen, mijn uitgezaaide kankercellen.          

Goed, ik reageerde dus gepast opgewekt. Lees maar even mee:
Goedemorgen! Hier ook. Wind. Grijs.
Spatjes regen.

En ook:
Toch schijnt de ☀️ een beetje. Net
bij de oncoloog geweest. De stijging
van mijn PSA (dat wat liefst zo laag
mogelijk blijft) viel heel erg mee. Plus
- afgezien van de bijwerkingen - geen
'ziekte'-klachten.
🎉🎉🎉 🎉🎉🎉 🎉🎉 

Ja, en meteen er achteraan de tuin in gelopen en mijn camera laten klikken, want R. en ik wisselen ook steeds foto's uit.

Maar terug naar waar het vandaag echt om ging: de oncoloog. Prettige man. Al bijna vijf jaar. Vanaf het begin. Hij was mijn vierde oncoloog en stapte in toen ik tien maanden een ongeneeslijk zieke man was, al tien weken ploeterde na vijf slopende chemo's, nog steeds niet herstelde/sterker werd en inmiddels de moed in een razend vaartje aan het verliezen was. Hij luisterde toen geduldig (heel belangrijk), vulde informatie aan die door de wisseling van oncologen niet verstrekt was, kreeg al in dat eerste gesprek een aardig idee van wie ik was en wat ik wilde/verwachtte/hoopte en van hoe ik verder in elkaar zat én hij katapulteerde me naar de ziekenhuispsycholoog. Sindsdien zitten we heel erg op een lijn.

Openingsvraag
Dat kwam vandaag andermaal goed uit. Hij snapte - na zijn gebruikelijke openingsvraag 'hoe gaat het?' - ook nu dat ik echt baal van almaar minder energie hebben en dat ik dus scherper moeten kiezen en vaker moe ben, langer ook. En dat dat soms toch somber maakt. Of noem het een ietsje teleurgesteld. Hij begreep dat dat met mijn bedrijvige aard regelmatig lastig is en schuurt. 

Hij beaamde dat ik het best goed doe met al mijn activiteit, met het duwen tegen mijn grenzen, maar dat de consequentie is dat ik die grenzen dan ook vaak en stevig voel. En soms over het randje kieper. Dat ik mijn eigen kompaan én tegenstander ben. Dat mijn aard een zegen en een vloek kan zijn. En dat ik er in een week met een oriëntatiegesprek over (levens)testament, oncoloogbezoek, tandartsconsult én een afspraak bij de psycholoog niet veel andere dingen bij kan en zal doen. Waarschijnlijk. In elk geval weinig extra dingen zal plannen.

Dat we op een lijn zitten, maakte het mogelijk om relatief snel mijn agendapunten af te handelen. Tóch geen castratie om af te zijn van de driemaandelijkse anti-hormoonprik; de te behalen winst in energie is hoogstwaarschijnlijk minimaal, leerde een rondje oncoloog, uroloog en huisarts. En hij verwelkomde dat mijn ontmoeting met de psycholoog van overmorgen waarschijnlijk voorlopig de laatste is. Ik kan en wil het op dat vlak weer vooral zelf doen met de mensen om me heen.  

Printje
En ik had een printje van een artikel uit de krant. Want N I E U W !! Een speciale manier van bestralen bij prostaatkanker met uitzaaiingen. (Alvast een disclaimer: ik ben absoluut niet van het manisch/panisch doorploegen van het internet en gedrukte media op zoek naar in Nederland, Europa of de rest van de wereld ontdekte/ontwikkelde revolutionaire, spectaculaire e/o wonderbehandelmethoden.) Ik kon nu mooi vragen of dit onderzoek van het Radboudumc voor mij t.z.t. wellicht iets kon zijn. De grootste troef was - naast levensverlenging - dat er weinig bijwerkingen zijn. 

Inderdaad kan het t.z.t. en eventueel wat voor mij zijn, maar zeker is dat niet. De realiteit is vaak wat genuanceerder en ingewikkelder dan het in zo'n krantenstukkie staat. Mijn oncoloog kon dat mij (oud-biologiedocent) geloofwaardig en overtuigend uitleggen. Ik zou kunnen vallen onder de doelgroep, maar mogelijk ook niet; onderzoek wordt vaak bij heel specifieke groepen gedaan. En wat betreft de bijwerkingen die er niet zouden zijn: ook dat ligt bij dergelijke onderzoeken vaak iets genuanceerder dan het zo kort na een onderzoek kan worden overzien en het in zo'n krantenartikel kan staan.

'Niet aan toe'
"Maar, aan dergelijke mogelijke behandelingen zijn we nog helemaal niet toe", zei hij ontspannen. Hij had het bruggetje naar mijn PSA gemaakt, mijn vierde en laatste agendapunt. De PSA reflecteert de mate van activiteit van de snertcellen in mijn lijf en is (met mijn antwoord op de vraag hoe het gaat en of ik nog klachten heb) bij elk bezoek aan de oncoloog het piece de resistance, "Je PSA is 11", vervolgde hij net zo ontspannen. Het viel hem heel erg mee, zei hij nog. Ons ook. Heel erg. 

Want natuurlijk hadden we op weg naar het gesprek even zitten hoofdrekenen met de waardes en de relatieve stijging van de vorig keren in het achterhoofd. April 2025 (4,65) was de waarde 1,40 maal de waarde van december 2024 (3,3). In september 2025 was het met 5,9 'slechts' 1,26 maal de waarde van de keer ervoor, maar in januari 2026 was het ineens 8,8 en dat is 1,5 keer wat het de keer ervoor was. 

Super-eega F. hield daarom rekening met 13,5 en hield haar voorspelling op 'tussen 13 en 14'. Ik zat er positief in. Anderhalf keer wat het was zou betekenen 1,5 x 8,8 = 13,2. Maar, bedacht ik, ik voel me goed en dus zet ik iets lager in: 12,5. Nou, en toen was het dus 11 en kon ik het vuurwerk weer zonder reserve van stal halen!  

En dan nu ...
Ja, dan is alles goed en wel, maar is het intussen wél hoog tijd voor koffie.

En lunch. 

En tijd om het betrekkelijk goede nieuws via wat andere kanalen door te seinen.

En geef ik vanmiddag ruim baan voor een rondje rennen.

En ervoor en ook erna is er tijd voor wat actie op het boekenleesfront.

En zal tussen die bedrijven door het 'meisje van ons' a.k.a. Jip (een naam waarnaar ze totaal niet luistert) haar portie aandacht wel bevechten. Dat kan ik na de oncoloog wel handelen.    


   

Mallemolen 573

 


De Golden Ten 2026! Delluft. Hemelvaartsdag-traditie. Tien kilometer. Hardlopen. En ook deze editie zit in de tas. Op een dag die zeer regenachtig zou zijn en ook zodanig startte en ik … .

Jeetje, weer hardlopen?
De vorige Mallemolen ging daar toch ook over?
Loopt die gozer alleen maar hard?
Wil hij alleen nog maar over zijn sportieve verrichtingen schrijven?

Vier vragen. Hierbij de antwoorden:{

Ja.
Jazeker!
Nee, zeker niet.
Nee joh. Kijk maar. Maar eerst even wel.

Want het is dus gelukt. Heel gebleven. Ook nog binnen het uur gefinisht. Wel ‘slechter’ dan vorig jaar, zag ik net. Toen ging-ie in 58.11, vandaag was er 58.33 nodig. Het ging ook niet met verve. Allerminst. Centrum Delft - Delftse Hout - Centrum Delft bleek een opgave. Voeten, kuiten en bovenbenen: eendrachtig hadden ze het lastig en na 6 kilometer wilden ze er eigenlijk de brui aan geven. Maar daar zouden we midden in de Delftse Hout natuurlijk niks mee opschieten, dus heb ik de muiterij de kop in gedrukt. Met moeite, zeker tegen het einde.

Nog wel een beetje genoten? Ja! Maar eerlijk is eerlijk, een stuk minder dan een kleine week geleden in en om Ter Heijde. Dat had meerdere redenen en dat heeft dan weer veel met snertcellen te maken.

Allereerst en vooral: de Golden Ten is (veel) drukker dan de Beachrun Ter Heijde. Meer speakergeweld en vééééél meer lopers. En vlak de toeristen en de ‘dagje vrij’-mensen niet uit. Eén en al onrust dus en kleuren, geluid en geworstel om bij het startvak te geraken. Constant drukte om je heen tijdens het rennen. En ná de finish andermaal een muur van kleuren, onrust, geluid, gedrang en zo.


Dat was vroeger niet zo’n punt. Nu wel. De keerzijde van chemoschade en testosteronremming.

Daarnaast: voor ik bij de start van de Golden Ten ben, zit ik ruim een half uur in de auto en moet ik nog een minuut of tien á vijftien wandelen. Voor ‘Ter Heijde’ sla ik vanuit de voordeur drie keer rechts en twee keer links; 400 wandel-/opwarmmeters.  

Ja, en niet onbelangrijk: ik had een heel stevig weekje in de benen. En de rest van mijn lijf. Eerst uit alle macht herstellen van de inspanning van de Beachrun Ter Heijde van vorige week vrijdag. Op maandag met veel beheersing de ‘crossfit’ doorstaan. Ik had ook een paar matige nachten. En ik moest bloedprikken op een (achteraf gezien) iets te vroeg afgesproken uur.

Ja, en dan was er ook nog een lezing. Over mijn leven met snertcellen. Helemaal in Den Helder. Dat was naast een takkeneind rijden ook een inspannende aangelegenheid. Een lezing verzorgen levert veel plezier op, maar kost ook een boel. Energie. Vooral van het koppie. En in dit geval ook een uurtje slaap, want het werd een latertje. Het nagesprek dat ontstond was nuttig en intens. Niet erg, want het was heel mooi en het was het dubbel en dwars waard.  

Maar ja, aan ‘heel mooi’ en ‘dubbel en dwars waard’ en alle andere dingen van de stevige afgelopen week wilden mijn benen vandaag totaal geen boodschap hebben, maar ze voelden ze wel.

En nu? Nu zit ik onder de streep dus met een matige tijd waarmee ik heel tevreden ben, met benen vol kramp en spierpijn, met een maag die trek heeft in alles én met een trots koppie.

Want weer gelukt.

Het eten is inmiddels bijna klaar. Tjap Tjoy-achtig. Eerst nog maar een biertje. Oh, 0.0 hoor.

Mallemolen 572


Beachrun Ter Heijde '26

The day after.
Na een nacht die zozo was.
Natuurlijk was die zozo.

Want mijn benen tintelden;
de rest van mijn lijf ook trouwens.
En mijn hoofd zoemde.
Van blijdschap. Opluchting ook.
Veel blijdschap.
Nog meer opluchting.

Blijdschap, want Beachrun Ter Heijde
- voor mij 'rondje achtertuin' én
nog gewoon 'Omloop Ter Heijde
' -
uit kunnen lopen.
De 10 kilometer.
Bij prachtig weer.
Soepel en ontspannen.

Matige tijd gelopen,
die tegelijk heel goed is.
Want niks geforceerd.
Elke meter gecontroleerd*.
Al die meters genoten.

En opluchting. Veel.
Gefinisht. Heel gebleven.
Mijn wankele linkerkuit
hield het de volle 10.000 meter,
al seinde hij na 7 kilometer
er eigenlijk genoeg van te hebben.

We hebben het op een akkoordje gegooid.
Ik heb wat ingehouden 
op het stuk over het duin
op weg naar de tweede keer strand.
En 'm behoedzaam 
door het mulle zand geloodst.

Kuitmans, op zijn beurt,
was vervolgens gul.
Hij stond me op het harde zand
een lichte versnelling toe.

Samen raapten we op het strand 
een mannetje of acht op.
En op de helling na het strand 
nog een paar.

En vlak voor de laatste bocht
besloten we eensgezind:
'nu een ouderwetse Steigerung,
dat meisje voor ons 
kunnen we genadeloos verschalken.'
(*toegegeven: dat waren
50 minder verantwoorde meters)

Nou, vervolgens dus
1.05.31 klokken
én een zozo-nacht.
Geen punt. 
Nu - net uit bed -
koffie, brood & kat.
Straks losfietsen.
En als dat lukt
- want ik voel nu natuurlijk wel wa-hat -
een stukkie op de crosstrainer.

En anders een boek. Lezen.
Of - we zitten dan toch in Den Haag -
ff naar Paagman! Leesvoer.









Mallemolen 578

Nou, aan deze blog heb je echt weinig leeswerk.  En ik kan me er met weinig letters vanaf maken.  Want? Want ik kan even teruggrijpen op Mal...