Mallemolen - Boektip 32

Degelijke lichtheid rond het einde

Laat ik de titel en ondertitel er bij wijze van zure appel maar meteen in kletsen: ‘Tumult bij de uitgang – Lijden, lachen en denken rond het graf’. En denk je nu ‘oeps, een boek over de dood’, laat ik je dan geruststellen. Tuurlijk, het ís een boek over de dood, maar wel van de hand van verpleeghuisarts Bert Keizer. Hij houdt de zaken hanteerbaar, verwoordt het thema zo licht mogelijk. En eerlijk is eerlijk: heb/had je kanker, dan wordt je dood toch een iets actueler thema. Toch!?

Even wat flarden uit de flaptekst. Keizer poogt ’zo getrouw mogelijk verslag te doen van wat we allemaal denken, hopen, vrezen, overwegen en idioot vinden rond de sterfelijkheid van de mens’. Hij put daarbij uit een inmiddels overdadige bron want ‘in zijn werk als verpleeghuisarts ontmoet hij dagelijks patiënten, collega’s, filosofen, verpleegkundigen, schrijvers, dichters, doodgravers, warhoofden, predikers, wijzen en een enkele schurk’. En dat werk doet-ie al enige decennia.

Humor en menselijkheid staan centraal in ‘Tumult bij de uitgang’ waarbij Keizer zich afzet tegen ‘allerlei praatjesmakers die menen de wijsheid in pacht te hebben’. En dan doelt hij op ‘artsen die ‘biochemisch ravotten’ met terminale patiënten, maar ook zalvers en zwevers die ons met’ kleuterachtige onzin’ een rad voor ogen draaien’. Spreekt mij zeer aan.

Openingszinnen van het eerste stukje: “Sterven wordt overdreven, in allerlei opzichten. Allereerst wordt de moeilijkheidsgraad zwaar overschat… “. Mij heb je dan: humorvolle lichtheid met de voeten aan de grond; In elk geval weet je nu een beetje wat je kunt verwachten.

En om de verwachtingen nog wat verder in te kleuren: 250 pagina’s, goed voor 52 stukjes over de dood of de fase er vlak voor. Ook kanker? Ja/Nee. Op weg naar de dood doet dat er weinig toe, denk ik. En ben je nog een (vermeend) eind verwijderd van de dood? Dan is het een groot genoegen enigszins vertrouwd te raken met dat wat we doorgaans als het zwaarst inschatten. Nou, en als dat dan op zo’n lichte, onderhoudende manier kan … .   

Bert Keizer: Tumult bij de uitgang
ISBN 978 90 477 0600 7

Mallemolen 577b

Trip (tweede poging tot verslag)

Goed, gisteren trip gehad. Psilocybine. Paddo-spul.
Vandaag integratie-sessie.

Mijn avontuur is sowieso een succes. Ja, ook als de neuropatische pijn in mijn voeten en handen en/of de beleving van die pijn niet verandert.

De trip en alles eromheen heeft me verrijkt. Dat zit 'm in de onderwerpen, thema's en knelpunten uit mijn leven en in mijn situatie die naar boven kwamen. Soms werden die tijdens mijn vlucht ineens kristalhelder door de beelden die ik zag en de emoties waar ik doorheen ging. Er kwam ook een nieuw en verrassend onderwerp op. En soms kreeg ik een bevestiging van wat ik al min of meer wist over een thema.

Gedaan en gedurfd
Hoe dan ook is er de winst van het gedaan te hebben, het gedurfd te hebben. Er is ook de winst dat ik kennelijk controle kan opschorten, dat ik langer en meer kan laten gebeuren dan ik dacht. Dat ik me nieuwsgierig en in vol vertrouwen kon overgeven aan wat kwam.

Wat er kwam was uniek en heel intens. Intenser dan ik voor mogelijk hield. Ik voelde mijn voeten en handen meer dan ooit. Ik was een tijdje plat als een pannenkoek en zwart. Mijn handen lagen in mijn gevoel net zo plat op het matras als de rest van mijn lijf terwijl ik wist dat ze op mijn bekken/buik lagen. Op een zeker moment kwam een zwaar, wit, stralend iets van boven mijn buik in; dat paste kennelijk. 

Ik zag kleuren en golven die meebewogen op de muziek. Muziek die mij soms onontkoombaar met zich meenam en me dan weer ineens achterliet. Ik heb gelachen, gehuild en een orkest gedirigeerd. 

En het ging maar door, uiteindelijk vierenhalf uur. Muziek, beelden, kleuren, stukken in mijn lijf die een rol pakten qua gevoel, aanwezigheid en ook beweging. Er was een zwevende bol bros wit schitterend ijs, de verpersoonlijking van iemand. Die bol sublimeerde; het object vroor uiteen, verkruimelde en loste op. Later kwam diegene net zo stralend wit en ijzig terug. Toen werd het even emotioneel, kwam ik bij verdriet, waarna ik het stralende witte ijzige geheel klem heb gezet en kon aangeven: jij (de pijn/het verdriet) wint niet, van jou verlies ik niet.

Er was meer emotie. Tranen. Van geluk en een angstig besef tegelijk. Glashelder zien hoe groots en belangrijk een paar mensen zijn en ineens keihard beseffen ze ooit los te moeten laten. Dat laatste was verrassend. Ik dacht: ik ga eerder dood dan zij, dus het laten-gaan-probleem zit vooral bij hen. Niet dus.

Traagheid
En er was een mooie ervaring tijdens de trip, direct erna en later op de middag en avond. Een traagheid die weldadig voelde en tegelijkertijd een gevoel van rustig uitdrijven; ik hoefde niks. Bij het van de vliegtuigmodus halen van mijn 06 knorde en plopte het apparaat vrolijk en onderweg naar huis zag ik een baaierd aan appjes en mailtjes. Het deed me niks. Ik deed niks. Ik dacht: is voor straks, voor later, dat komt wel, nu eerst verder landen, wat liggen, wat eten, wat aandacht voor Jip en Lucy, alvast wat vertellen aan super-F.. Als er veel is en dan niks doen. Dat is voor mijn doen ongekend. Het voelde goed.

Wat na thuiskomst volgde was een nog wat mistig diner, een iets minder mistige wandeling door het dorp en een heel matige nacht met een doodmoe lijf, met zoemende en pijnlijke voeten waar ook nog steekjes en krampjes in zaten en met een hoofd dat veel herbeleefde van de trip terwijl ik mezelf ook zag en voelde op het tripbed. En ik zag mezelf door de kamer schuifelen tijdens de sanitaire stops.

Bij de eerste stop kreeg ik het beeld van hoe zweven eruit ziet. Een vloer die vloer is, maar toch weinig vastigheid belooft. "Pfoeh", zei ik tollend op de bedrand. "Komt stevig aan, hè", zei de psycholoog. "Ja". Samen zes woorden. Volledig begrip. Totaal veilig gevoel.

Ik ervoer ook hoe spacen voelt en eruit ziet bij je ledematen: mijn handen zag ik, die waren van mij, geen twijfel mogelijk, maar ze hadden hun volstrekt eigen regie. Ze presenteerden zich aan me in een vertraagde choreografie waar ik met vrolijke verbazing naar keek. 

Vanmorgen zijn er bij de integratie-sessie met de psycholoog wat punten op de i gezet. Dat ging onder begeleiding van humor, diepgang, een stukje van haar verhaal, highlights van mijn belevenis. Er was een lach, veel ontspanning en een enkel traantje. Er werden wat dingen in perspectief geplaatst en van nog wat context en details voorzien. Een doodmoe maar heel blij mens stapte na een uur in de auto. 

Wijzer. Rijker. En trots. 

Geprobeerd, gedurfd, gedaan.

(dat laatste klinkt stoer, maar het kon alleen dankzij de geweldige, betrokken en vakbekwame begeleiding van de psycholoog. De dag voor de trip. Vervolgens op de dag zelf vlak voor, tijdens en na de trip. En vandaag weer. Ze liet me voelen constant in control te zijn, was een baken van rust, gaf me alle ruimte om het zelf te doen en was er in alles voor me als ik dat nodig zou hebben.)     

Mallemolen 577a

Trip (eerste poging tot verslag)

Ik had dus een trip. Psilocybine. Vraag was: krijg ik de lage dosering-placebo of het volle pond. Binnen tien minuten was die vraag beantwoord: het volle pond.

En toen?

Het is nauwelijks in woorden te vatten wat me gebeurde. Ik kom nu - negen uur na de trip - niet verder dan een aanzet.

Het was vooral heel veel en heel intens. Het was uniek, soms ook eng, maar meest goed. Het was verrijkend aan inzichten, maar die zijn nu eigenlijk (nog) niet in woorden te vatten.

Ik heb er hoe dan ook geen spijt van.

Morgen heb ik een integratie-sessie om hier en daar handen en voeten te geven aan wat ik beleefde en wat er loskwam. De psycholoog gaf een vel met vragen mee en de verzekering dat ik ze thuis mocht invullen als dat lukte, als ik al de juiste woorden kon vinden. "En anders kijken we er morgen naar." 

Nu al is deze trip sowieso een openbaring. En ik vond het uniek wat er met je gebeurt en wat je beleeft. Een paar inzichten, beelden en ervaringen heb ik vlak na de trip (zeg maar tijdens het uitdrijven) genoteerd.  

Enorm pluspunt was dat de begeleiding vanuit het VUmc ontzettend goed is. Ik hoopte er 'vrij' in te kunnen gaan, open en nieuwsgierig. Daarnaast ik hoopte dat ik het gewoon kon laten gebeuren, kon loslaten. Dat lukte en de geweldige begeleiding maakte dat mogelijk. Veiliger dan vandaag heb ik me zelden gevoeld, ondanks dat ik zoiets onbekends deed.



Mallemolen 578

Nou, aan deze blog heb je echt weinig leeswerk.  En ik kan me er met weinig letters vanaf maken.  Want? Want ik kan even teruggrijpen op Mal...